هلیوم

هلیوم

جهان در حال تجربه کردن کمبود این گاز است، گازی که محصول جانبی تولید گاز طبیعی است و کمبود آن می­تواند تجهیزات عکسبرداری ام­آر­آی، پژوهش­های علمی، و جشن­های تولد را تهدید کند.

متاسفیم که بادکنک شما رو ترکاندیم، اما در حال حاضر جهان در حال تجربه کردن سومین کمبود عمده هلیوم در طول ۱۴ سال اخیر است و این تنها تزئینات مهمانی­ها نیست که در اثر کمبود این گاز در خطر می­افتد.

هذر مورفی خبرنگار روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی اعلام کرد که خبر این کمبود هنگامی به تیتر روزنامه­ ها تبدیل شد که Party City، فروشگاه زنجیره­ای که شاید مهمترین دلیل شهرتش فروش عمده بادکنک­های هلیومی باشد، خبر از تعطیلی ۴۵ فروشگاه از مجموع ۸۷۰ فروشگاه خود داد. بسیاری از مردم که متوجه کمبود عرضه یا نبود هلیوم در فروشگاه­ها شده بودند، دلیل این اتفاق را عرضه کم این گاز می­دانند. اگرچه، دفتر مرکزی شرکت اعلام کرده است که تعطیلی این فروشگاه­ها هیچ ارتباطی با کمبود هلیوم ندارد. با این حال ماجرای تعطیلی­ها و کمبودها پرده از این حقیقت برداشتند که در حال حاضر هلیوم سهمیه­ بندی می­شود.

هلیم دومین عنصر فراوان در کل کیهان است. اما چرا نمی­توان آن را ذخیره کرد؟ سو یون از روزنامهای­بی­سی نیوز در گزارشی اعلام کرده است که دسترسی یافتن به گاز هلیوم از کره­ی زمین تا حدودی دشوار است. این گاز در حین فروپاشی اورانیوم و توریوم در زیرزمین ایجاد شده و همراه با گاز طبیعی جمع­آوری می­شود. سپس این گاز در طول پردازش گاز طبیعی جدا شده به شکل یک مایع قابل انتقال درمی­آید. اما انجام این کار پرهزینه بوده و تنها در ۱۴ پالایشگاه در سراسر جهان انجام می­شود که ایالات متحده دارای هفت، قطر دارای دو، الجزایر دارای دو و کشورهای لهستان، روسیه و استرالیا هر کدام یک پالایشگاه هستند. فیل کورنبلوت، یک مشاور صنعت هلیوم، در گفتگو با مورفی بیان کرد که در حال حاضر پروژه­های گاز طبیعی که منجر به تولید هلیم در بسیاری از این مناطق می­شوند با کمبود  منابع مواجه هستند و پروژه­های بزرگی که انتظار می­رفت تا کنون راه­اندازی شوند یا به تعویق افتاده­اند یا دارای تاخیر هستند.

عرضه هلیوم احتمالا به ­زودی حتی غیر قابل پیش­بینی ­تر خواهد شود. همانطور که مایکل گرشکو از National Geographic گزارش کرده است، در دهه ۱۹۲۰ ذخیره ملی هلیوم را با مدیریت اداره مدیریت زمین در شهر آماریلو ایالت تگزاس و با هدفت تلاش برای متعادل کردن ذخیره این گاز تاسیس کرد. در حال حاضر حدود ۴۰ درصد از ذخایر هلیوم خام ایالات متحده پیش از انتقال به پالایشگاه­ها، به مخازن زیرزمینی در عمق۳۰۰۰ پایی زمین فرستاده می­شود. اما در سال ۱۹۹۶ مجلس کنگره دستور به فروش منابع موجود در ذخیره تا سال ۲۰۱۳ داد، اگرچه این ضرب­العجل تا سال ۲۰۲۱ تمدید شد.

ساموئل برتون، مدیر ذخیره هلیوم اراده مدیریت زمین در گفتگو با گرشکو می­گوید: «ما در گذشته مثل یک چرخ گردانه بودیم، به این معنی که هر وقت مشکلی در سیستم تحویل به وجود می­آمد، ما می­توانستیم تولید را افزایش داده و هلیوم کافی در سیستم، یعنی جایی که دارای کمبود کوتاه مدت شده بود، نگه­داری کنیم. اما حالا به محض اینکه برنامه تولید را کند و متوقف می­کنیم، بلافاصله نیاز به یافتن هلیوم، تولید، و سیستم­های تحویل بیشتر احساس می­شود.»

هلیوم تنها در بادکنک­های و ابزارهای تغییر صدا استفاده نمی شود. بلکه در تولید فیبرهای نوری، تجهیزات ام­آرآی و تجهیزات پزشکی دیگر، تولید کیسه هوا و ده­ها فرایند صنعتی دیگر نیز از هلیوم استفاده می­شود. نمایندگان چندین صنعت در گفتگو با ادوارد سی بیگ و چاریس جونس از روزنامه یواس­ای تودی اظهار کردند که در حال حاضر کمبود هلیوم بر روی کسب و کار آنها تاثیرگذار نبوده اما این شرایط چندان دوام نخواهد داشت. ویلیام هالپرین، یک استاد فیزیک در دانشگاه نورث­وسترن، که از یک برنامه حامی آزمایشگاه­های تحقیقاتی فدرال هلیوم یارانه­ای دریافت می­کند در گفتگو با یواس­ای تودی می­گوید: «کمبود هلیوم که اکنون وجود دارد و انتظار می­رود در آینده افزایش نیز پیدا کند، به صورت گسترده بر همگان تاثیر خواهد گذاشت.» بر اساس یک گزارش در سال ۲۰۱۶ پیرامون کمبود هلیوم، قیمت این گاز ۲۵۰ درصد افزایش یافته است و آزمایشگاه­های علمی برای خرید این گاز از لحاظ مالی به مشکل خورده اند.

با این حال به جز چشم پوشی کردن از بادکنک­های هلیومی و رژه روز شکرگزاری میسی (که آمریکایی­ها یک بار در سال ۱۹۵۸ به دلیل کمبود هلیوم بادکنک­ها را با باد پر کرده و آنها را بر روی کامیون­های جرثقیل نصب کردند) چه راه­حلی برای مقابله با این معضل وجود دارد؟ گرشکو در گزارش خود می­گوید که بنیاد ملی علوم در حال آزمایش کردن تجهیز کردن برخی از آزمایشگاه­ها با امکانات بازیافت هلیوم است. برخی دیگر تحقیق بیشتر در مورد بازیافت کردن هلیوم یا یافتن گازهای جایگزین را پیشنهاد می­کنند.

اما پیامد تمام این اقدامات این است که هلیوم یک گاز تجدید ناپذیر است و با توجه به سرعت کنونی مصرف انسان، تا ۲۰۰ سال دیگر ذخیره این گاز به پایان خواهید رسید. و آن وقت دیگر مهمانی واقعا تمام می­شود.

ترجمه: دایان گاز

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *